لن يفترقا حتّى يردا عليّ الحوض « 1 » بدين ترتيب در عالم بايد عالمى وجود داشته باشد كه به ان حقايق علم داشته باشد . اين است كه شيعه عقيده دارد از آنجا كه شريعت برطبق فطرت و طريقت است ، لو خلت الأرض طرفة عين من حجّة لساخت بأهلها « 2 » خداوندا ! در فرج و ظهور وى تعجيل فرما . اين عقيده هم براساس اين بداهت است كه ارتقا به آسمان‌هاى فطرت ممكن نباشد ، مقتضيات طبيعى ، زمين تحقق مىيابد و انسان در زمين جاودانه ماندگار خواهند بود . 9 . عدم اختلاف كليات احكام فطرت درباره عبوديت و عدالت امرى مسلم . با اين حال فطرت برحسب اختلاف خود در قدرت كاشفه با خصوصيات احكام خود در باب عبوديت و عدالت ، اختلاف پيدا مىكند . به‌علاوه ، در اين دو باب ناگزير بايد جهات طبيعى و استعداد ان را در نظر گرفت . همچنين در غلظت و لطافت احكام ان برحسب اختلاف امت‌هاى مختلف ، امرى معلوم است ؛ زيرا اختلاف اديان در دو مورد است : يكى ، اختلاف استعدادهاى يك امت كه در نتيجه ان بعثت اختلاف پيدا مىكند . همچنان‌كه نسخ تابع اختلاف قواى كاشفه است . چنان‌كه خداوند متعال فرموده است : تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ « 3 » بعضى از آن رسولان را بر بعضى ديگر برترى داديم خاتميت نيز تابع اين قوه كاشفه است . اين است كه [ پيامبر ( ص ) ] درباره نهايت كشف فرموده است : ما عرفناك حقّ معرفتك « * 1 »

--> ( 1 ) . كلينى : كافى ، ج 2 ، ص 414 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 23 ، ص 29 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) : 253 . ( * 1 ) . بحار الانوار ، ج 68 ، ص 23 .